07/02/2016 10:46:00

Με πολλούς φίλους και πιστούς ψηφοφόρους, αλλά ταυτόχρονα με άλλους τόσους - ίσως και περισσότερους πολέμιους και επικριτές, η Ελένη Θεοχάρους θεωρείται μια από τις πλέον αμφιλεγόμενες πολιτικές φιγούρες του τόπου την τελευταία εικοσαετία. Οι κατά καιρούς δηλώσεις, τοποθετήσεις και πολιτικές συμπεριφορές της προκαλούν θόρυβο και συζητήσεις σε όλα τα στρώματα της κυπριακής κοινωνίας. Για παράδειγμα με τα όσα ανέφερε στην πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε στο  Ιανός café  στην Αθήνα,  η τέως ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ επικέντρωσε πάνω της το ενδιαφέρον  της κοινής γνώμης με τους υποστηρικτές της να δηλώνουν δημόσια το θαυμασμό για το θάρρος και την ειλικρίνειά της και από την άλλη τους επικριτές της να κάνουν λόγο σε επικίνδυνες και ζημιογόνες εθνικιστικές εξάρσεις…

του Γιώργου Παυλίδη ([email protected])

Τη συνάντησα στο γραφείο της, στο σπίτι της στη Λευκωσία, ένα µόλις εικοσιτετράωρο µετά την πολύκροτη συνέντευξη που έδωσε στην Αθήνα. Φαινόταν ήρεµη, αλλά την ίδια στιγµή δεν έκρυβε τον θυµό της για την απαράδεκτη, κατά την άποψή της, ερµηνεία που δόθηκε στα όσα ανάφερε στον Γιώργο Καραµπελιά.

Ε.Θ.: Όταν μιλούσα για ένωση της Κύπρου µε την Ελλάδα, εννοούσα την πολιτιστική ένωση. Ο σκληρός πολιτικός ρεαλισµός δεν επιτρέπει σκέψεις για δίκαιη λύση. ∆εν απαγορεύει, όµως, να µπορούµε ακόµη να έχουµε αισθαντικές σκέψεις και να τις εκφράζουµε. Όλοι κατάλαβαν τι εννοούσα, µην γελιέστε, αλλά προσποιήθηκαν πως ξιπάστηκαν από τη δήλωσή µου. Αν διάβαζαν την ποίηση µου, αν διάβαζαν κανένα άλλο βιβλίο, αν γνώριζαν την ιστορία του τόπου και εκτιµούσαν την ελληνικότητα αυτού του νησιού για τρεις χιλιάδες χρόνια, θα καταλάβαιναν το νόηµα της φράσης µου. Ποιητική αδεία έγινε η συγκεκριµένη αναφορά…

-Στη συγκεκριµένη συνέντευξη ταχθήκατε ενάντια στην κατάργηση των ελληνικών εγγυήσεων, κάτι που σύµφωνα µε πολιτικούς αναλυτές δίνει άλλοθι στην Τουρκία, η οποία θέλει να διατηρήσει τα δικαιώµατά της που απορρέουν από τη συνθήκη εγγυήσεων του 1960.

Ε.Θ.: Πάλι λάθος, και διαστρέβλωση και σκόπιµη παρανόηση. Είπα ότι η Ελλάδα δεν δικαιούται αυτήν τη στιγµή να απεκδυθεί των ευθυνών της έναντι της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας. ∆εν µπορεί να λέει, «καταργώ µονοµερώς τα εγγυητικά µου δικαιώµατα». Τη στιγµή που ο τουρκικός και ο αγγλικός στρατός βρίσκονται στην Κύπρο, η Ελλάδα δεν µπορεί να κάνει πίσω. Είπα ότι µέχρι να λυθεί το Κυπριακό και να υπάρξει συµφωνία στο θέµα των εγγυήσεων, µέχρι να καταργηθούν οι εγγυήσεις της Τουρκίας και της Βρετανίας, η Ελλάδα έχει νοµικές, εθνικές και ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στην Κύπρο.

Οι θέσεις της Ελένης Θεοχάρους στο Κυπριακό είναι λίγο πολύ γνωστές. Όπως γνωστή είναι και η αντίθεσή της στη διαδικασία των συνοµιλιών που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ωστόσο, αν και ιδιαίτερα επώδυνο, παραδέχεται ότι σε περίπτωση λύσης ένα µέρος των κατεχοµένων θα µείνει υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση:

Ε.Θ.: Τονίζω ότι αν η συµφωνία είναι καλή θα τη στηρίξω. ∆εν διαφωνώ µε τις συνοµιλίες, διαφωνώ µε τον τρόπο που διεξάγονται. ∆ιαφωνώ γιατί συνοµιλούµε γονατισµένοι, µε το φρόνηµα του λαού καταρρακωµένο, µε την οικονοµία κατεστραµµένη, µε την κοινωνική συνοχή εξαχρειωµένη, συνοµιλούµε άοπλοι, αδύνατοι, ευτελισµένοι και παρακαλούµε να µας δώσουν κατιτίς. Κατανοώ ότι κάποια εδάφη της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας, µετά τις αλλεπάλληλες ήττες, λάθη και προδοσίες του παρελθόντος θα βρίσκονται κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση.. Ελπίζω ότι η όποια συµφωνία θα διασώζει την Κυπριακή ∆ηµοκρατία, θα κατοχυρώνει τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώµατα όλων των Κυπρίων, χωρίς υπερπρονόµια για κανένα, και θα επιβάλλει την εφαρµογή του ευρωπαϊκού κεκτηµένου σε όλη την επικράτεια του νησιού, κατοχυρώνοντας το δικαίωµα του κάθε πολίτη να γυρίσει στο σπίτι του. Το κράτος µας θα είναι ένα, όχι δύο. Συνεπώς είναι λάθος να αναφερόµαστε σε τέσσερις βασικές ελευθερίες, που αφορούν δικαιώµατα Ευρωπαίων πολιτών µιας ευρωπαϊκής χώρας σε µια άλλη. Αυτές, έτσι κι αλλιώς, είναι κατοχυρωµένες στην επικράτεια της Ε.Ε. Εννοείται ότι θα προτιµούσα να µην είναι ενιαία η περιοχή που θα παραµείνει υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση. Αυτός είναι ένας οδυνηρός συµβιβασµός

- Είναι όµως µια εφικτή λύση. Εκτός κι αν στο δικό σας λεξικό δεν υπάρχουν οι ορολογίες του εφικτού και του ευκταίου.

Ε.Θ.: Στο δικό µου λεξικό υπάρχει µόνο µία λέξη: Αγωνίζοµαι. Να θυµίσω ότι στις συµφωνίες Μακαρίου - Ντενκτάς, τις οποίες χαρακτηρίσαµε επώδυνο συµβιβασµό, δεν υπάρχει ο όρος διζωνική οµοσπονδία. Εµείς εφεύραµε αυτόν τον όρο, τον οποίο στην πορεία µετατρέψαµε σε λάβαρο του αγώνα µας ανάγοντας τον µάλιστα σε στόχο µιας νικηφόρας δαφνοστεφανωµένης κατάληξης και εντάσσοντάς τον στη σφαίρα του ευκταίου. ∆υστυχώς, η πλευρά µας, σ’ αντίθεση µε την Τουρκία, δεν έµεινε σταθερή στους στόχους της. Εκπίπτουµε συνεχώς, µε αποτέλεσµα να φθάσουµε στο σηµείο να θεωρούµε ευκταίο αυτό που θα µας επιβάλει τελικά η Τουρκία. Για µένα είναι ξεκάθαρο: Αν η πλευρά µας επιµείνει σε θέσεις αρχών, οι συνοµιλίες θα αποτύχουν. Και θ’ αποτύχουν, επειδή η Τουρκία έχει σταθερές θέσεις από τις οποίες δεν µετακινείται.

- Πώς απαντάτε στην άποψη που ακούγεται ότι ο λόγος που κατά καιρούς εκφέρετε, επί πολλών θεµάτων όζει ρατσισµού;

Ε.Θ.: Τέτοιες τοποθετήσεις όζουν ανοησίας και κακεντρέχειας. Έχω αναλώσει τη ζωή µου αγωνιζόµενη για τα δικαιώµατα όλων των ανθρώπων ασχέτως χρώµατος, φυλής, εθνικότητας, θρησκείας, φύλου, ή σεξουαλικού προσανατολισµού. Έχω χειρουργήσει αρρώστους σε άθλιες συνθήκες, πολλές φορές κάτω από κανονιοβολισµό, χωρίς γάντια, θέτοντας σε κίνδυνο τη δική µου ζωή για να σώσω τη δική τους. ∆εν µπορεί κανείς να µε κατηγορήσει για ρατσισµό ή για εθνικισµό. Οι όποιες αντιρρήσεις µου είναι καθαρά πολιτικού περιεχοµένου. ∆εν µπορώ να δεχτώ ότι µια µερίδα του πληθυσµού θα έχει υπερπρονόµια σε βάρος µιας άλλης, δεν µπορώ να αποδεχθώ το έγκληµα πολέµου που έγινε σε βάρος της χώρας µου. Αγωνίστηκα για τα ανθρώπινα δικαιώµατα όλου του κόσµου και είµαι ρατσίστρια επειδή αγωνίζοµαι για τα ανθρώπινα δικαιώµατα και του δικού µας λαού;

 Ο Φεβρουάριος είναι µήνας κορύφωσης των διεργασιών για διαµόρφωση των κοµµατικών ψηφοδελτίων. Το Κίνηµα «Αλληλεγγύη», όπως δηλώνει η Ελένη Θεοχάρους, προσανατολίζεται να κατέλθει στις βουλευτικές εκλογές κατά πάσα πιθανότητα αυτόνοµα, αφού οι προσπάθειες για συνεργασία µε άλλα κόµµατα φαίνεται να µην τελεσφορούν:

Ε.Θ.: Έκανα προσπάθειες για τη συνένωση των πατριωτικών δυνάµεων, ακόµη και εκείνων που συναισθηµατικά εξακολουθούν να ανήκουν στον ∆ΗΣΥ και στο ΑΚΕΛ. Πολύ φτωχό το αποτέλεσµα. Η «Αλληλεγγύη» θα µπορούσε να είχε ενταχθεί ή συνεργασθεί στις εκλογές µε άλλο µεγάλο κόµµα. ∆εν δεχθήκαµε να το κάνουµε, ρισκάροντας µια αυτόνοµη κάθοδο µε ένα σχήµα που θα έχει ηλικία µικρότερη των 100 ηµερών στις εκλογές του Μάη. Γνωρίζουµε ότι το σύστηµα είναι ένας τεράστιος ογκόλιθος που ελέγχει τα πάντα και συνθλίβει τους ενοχλητικούς. Η συνεργασία που επιδιώξαµε δεν είχε προεκλογικό χαρακτήρα. Η πρόταση µας ισχύει. Αφορά συναντίληψη εφ’ όλης της ύλης, για αντιµετώπιση των σοβαρών οικονοµικών και κοινωνικών προβληµάτων που αντιµετωπίζει ο τόπος και κυρίως τη συνεχιζόµενη οικονοµική κρίση, που δεν τερµατίζεται µε τη δήθεν έξοδό µας από το Μνηµόνιο. Πρωτίστως, όµως, για να αναχαιτίσουµε την προσπάθεια επιβολής απαράδεκτης λύσης στο Κυπριακό. Την προσπάθεια να ξεγελαστεί ο τάλας πολίτης και να αποδεχθεί µε την ψήφο του το κώνειο που θα είναι ζαχαρωµένο σαν κουφέτα γάµου. Επιδιώξαµε συνεργασία αρχών, που δεν θα είχε χαρακτήρα συναλλαγής.

- Γιατί δεν προχώρησε; 

Ε.Θ.: Προφανώς ορισµένοι δεν αντιλαµβάνονται τη λαίλαπα της χειρίστης λύσης, που µεθοδικά προσπαθούν να µας επιβάλουν. Η αλήθεια, όµως, είναι ότι αντιδράσεις υπήρχαν και από στελέχη του Κινήµατός µας, τα οποία δικαιολογηµένα ίσως δεν θέλουν να µπουν σε ψηφοδέλτια άλλων κοµµάτων και φοβούνται τον παλαιοκοµµατισµό. Προσωπικά πιστεύω ότι ανιδιοτελείς άνθρωποι υπάρχουν σε όλη την κοµµατική διαστρωµάτωση. Τους ξέρω και µε ξέρουν.

- Τελικά τι αποφασίσατε, θα κατέλθετε αυτόνοµα;

Ε.Θ.: Ναι, βεβαίως. Οφείλω να πω ότι από τη στιγµή που ανακοινώθηκε η ίδρυση του Κινήµατος, τα µεγάλα κόµµατα ξεκίνησαν µια προσπάθεια αποθάρρυνσης και εµπόδισης στελεχών τους να ενταχθούν σ’ αυτό και κάποιοι ανέλαβαν εργολαβικά, µε το καπάλιν όπως λένε στο χωριό µου, να αποδοµήσουν την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια, την προσωπική µου ιστορία, µετατρέποντάς µε σε γραφική καρικατούρα. Τι να σου κάνουν κι αυτοί. ∆εν µπορείς να γλυκάνεις τη θάλασσα µε νερό µισό δράµι.

- Ανάµεσα στα άτοµα που εντάχθηκαν στο Κίνηµα υπάρχουν και ακραία στοιχεία; Στα κοινωνικά δίκτυα έγινε πολλή συζήτηση για µια συγκέντρωση που κάνατε στη Λευκωσία, όπου άτοµα που σας περιστοίχιζαν χαιρέτησαν µε τρόπο που θύµιζε ναζιστικό χαιρετισµό.

Ε.Θ.: Όταν  δεν µπορούν να σε κατηγορήσουν για εµπλοκή στο «σκάνδαλο των λευκών ελεφάντων», οι διάφοροι επιτήδειοι εφευρίσκουν άλλες κατηγορίες που κινούνται στη σφαίρα του µεταφυσικού. Επειδή κατά την επέτειο του ενωτικού δηµοψηφίσµατος της 15ης Ιανουαρίου, µε προσκάλεσαν και µίλησα σε µια εκδήλωση που διοργάνωσε η οµάδα «Λακεδαιµόνιοι Λακατάµιας». Πρόκειται για µια οµάδα ανήσυχων εργαζοµένων νέων, που αγαπούν την Ελλάδα και αγωνίζονται για την απελευθέρωση, αλλά σε καµία περίπτωση δεν υιοθετούν φασιστικές ή ναζιστικές θεωρίες. ∆ιαβάστε το καταστατικό τους στο διαδίκτυο, το λέει ρητά και αδιαµφισβήτητα. Ο χαιρετισµός δε για τον οποίο έγινε τόσος θόρυβος, είναι ο χαιρετισµός που κάνουν και οι στρατιώτες µας κατά την ορκωµοσία τους.

- Ποιο είναι τελικά το ιδεολογικοπολιτικό στίγµα του Κινήµατος;

Ε.Θ.: Είµαστε ένα Κίνηµα αριστερό σε ό,τι αφορά τις υποχρεώσεις του κράτους απέναντι στον πολίτη και δεξιό σε ό,τι αφορά τις υποχρεώσεις του πολίτη απέναντι στο κράτος.

- Τι σηµαίνει «Κίνηµα Αλληλεγγύης - Ελένη Θεοχάρους»; Συνήθως τα κινήµατα χρησιµοποιούν ονόµατα ηρώων ή εµβληµατικών προσωπικοτήτων, που κατά κανόνα έχουν φύγει. Γιατί στη δική σας περίπτωση λειτουργήσατε διαφορετικά;

Ε.Θ.: Άλλη µια παρεξήγηση. Αυτό το είδατε σε ένα πανό µία και µοναδική φορά. Ένεκα απειρίας, τα παιδιά που ανέλαβαν να φτιάξουν το πλάνο της πρόσφατης δηµοσιογραφικής διάσκεψης της «Αλληλεγγύης», χρησιµοποίησαν παλαιότερο πλακάτ άλλης εκδήλωσης, µ’ αποτέλεσµα να φαίνεται και το όνοµα µου δίπλα στο «Αλληλεγγύη». Κάποιοι σχηµάτισαν τη λανθασµένη εντύπωση ότι το Κίνηµα φέρει το όνοµά µου. ∆εν είµαι δα και τόσο ψώνιο. Σας διαβεβαιώνω ότι το Κίνηµα δεν είναι προσωποπαγές, κάθε άλλο.