30/06/2015 09:13:00

"Αν στην πρώτη σκηνή του έργου ο σκηνοθέτης τοποθετήσει ένα ντουφέκι στον τοίχο", είπε κάποτε ο Άντον Τσέχωφ, "τότε το πιο πιθανό είναι στην τελευταία πράξη το ντουφέκι αυτό να πυροβολήσει"  Κατ´ ανάλογο τρόπο, από τη στιγμή που στις Συμφωνίες του 1960 υπήρχε πρόνοια για εγγυήσεις και για μονομερές δικαίωμα επέμβασης, θα έπρεπε να αναμένουμε ότι σε κάποια φάση μια από τις εγγυήτριες δυνάμεις, ή και όλες μαζί, θα έκαμναν χρήση αυτού του δικαιώματος. Και δυστυχώς στη βραχύβια πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας είδαμε το εφιαλτικό αυτό σενάριο να παίζεται  περισσότερο της μιας φοράς. Το 1964, το 1967, αλλά κυρίως το 1974 οι εγγυήτριες δυνάμεις, άλλοτε με τη συναίνεση ακόμα και με παραίνεση ημών των ιδίων, άλλοτε αυθαίρετα, παρενέβησαν δυναμικά στο πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας μας "ίνα αποκαταστήσωσιν την τάξη και την ηρεμία". Λες και η Κύπρος ήταν ένα ανήλικο νιάνιαρο που χρειαζόταν το βυζί, ή το σκαμπίλι της μαμάς για να μην ξεφύγει από το σωστό δρόμο. Μ' άλλα λόγια "για το καλό μας"...

Από την άλλη οι παρασιτικές, όπως αποδείχθηκαν εκ των υστέρων, παθογένειες των δυο κοινοτήτων - της μιας για Ένωση και της άλλης για Ταξίμ, καθώς επίσης οι αψυχολόγητες έως πολιτικά ανόητες ενέργειες του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου του τόπου, έδιναν συνεχώς αφορμές για υλοποίηση των παρεμβατικών και επεκτατικών σχεδίων των "Μητέρων πατρίδων". Ιδανικοί αυτόχειρες δηλαδή, ή για ν' ακριβολογούμε, προδότες της ίδιας μας της πατρίδας.... Και επειδή κάποιοι φαίνεται να παρουσιάζουν πρόωρα συμπτώματα "ιστορικού" Αλτσχάιμερ να υπενθυμίσω ότι σε όλες σχεδόν  τις περιπτώσεις, εμείς ήμασταν εκείνοι που προτάσσαμε το μάγουλο για να δεχτούμε το χαστούκι, εμείς ζητούσαμε την παρέμβαση των "Μητέρων πατρίδων"…. Και αντί να κλαίμε και να ντρεπόμαστε για την κατάντια μας πανηγυρίζαμε οι ηλίθιοι, ηδονιζόμασταν μαλακωδώς σαν διαστροφικές περσόνες! Το αποτέλεσμα γνωστό: Στο τέλος της ημέρας καταφέραμε και δώσαμε την αφορμή στην Τουρκία να εισβάλει με τις σιδηρόφρακτες ορδές της στο νησί και να θρονιαστεί στο βόρειο μέρος της χώρας μας....

Η βιωσιμότητα της επιδιωκόμενης λύσης δεν θα εξαρτηθεί τόσο από τα ποσοτικά της στοιχεία, όσο από τα ποιοτικά. Οπωσδήποτε οφείλουμε να συζητήσουμε το θέμα των εποίκων που θα παραμείνουν, τον αριθμό των προσφύγων που θα επιστρέψουν, τις εδαφικές αναπροσαρμογές, τον τρόπο που θα ρυθμιστεί το περιουσιακό.. Όμως εκείνο στο οποίο  κατά την ταπεινή μου άποψη οφείλουμε να προσδώσουμε ξεχωριστή σημασία είναι στην αποφυγή της  υιοθέτησης προνοιών που θα λειτουργούν σαν ωρολογιακές βόμβες. Και μια τέτοια βόμβα είναι και το σύστημα εγγυήσεων. Ο Νίκος Αναστασιάδης έχει δίκαιο όταν τονίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν χρειάζεται τις εγγυήσεις  των "Μητέρων πατρίδων". Δεν αρκεί όμως να το λέει. Οφείλει, οφείλουμε, να πείσουμε τους τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας - όσους βέβαια δεν το συνειδητοποίησαν ακόμη, ότι το αίσθημα ανασφάλειας που σ ένα βαθμό δικαιολογημένα ένιωθαν ως μειονότητα, δεν θα ξεπεραστεί με την τοποθέτηση μιας δαμόκλειας σπάθας να επικρέμεται πάνω απ´ τα κεφάλια μας. Πρέπει να τους πείσουμε, αλλά και να πειστούμε ότι μπορούμε να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλο, ότι μπορούμε να ζήσουμε ειρηνικά, ότι τα παθήματα μας έγιναν μαθήματα, ότι ενηλικιωθήκαμε, ότι ωριμάσαμε και ότι ως τέτοιοι δεν έχουμε πια τάσεις αυτοχειρίας.

 Βέβαια θα με ρωτήσετε τι θα γίνει στην περίπτωση που δεν πείσουμε, ή δεν πειστούμε. Δεν ξέρω αν έχουμε περιθώρια για άλλη μια αποτυχία. Το ενδεχόμενο του αδιεξόδου πρέπει να αποκλειστεί. Εξάλλου όπου υπάρχει ειλικρινής θέληση, υπάρχει και τρόπος. Άρα οφείλουμε να καταλήξουμε στις λιγότερο επώδυνες επιλογές. Αν λοιπόν στο τέλος της ημέρας οι εγγυήσεις θεωρηθούν αναπόφευκτο κακό, τότε ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον  να αφαιρέσουμε τις βολίδες  από τη φυσιγγιοθήκη. Για παράδειγμα ας προτάξουμε ως έσχατη επιλογή τις εγγυήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας ή και αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης..

 Βέβαια το μεγάλο στοίχημα είναι άλλου: Στη συνειδητοποίηση της ανάγκης για ρήξη με το αιματηρό παρελθόν.  Πρέπει επιτέλους να εξορκίσουμε τα φαντάσματα, στα οποία εμείς οι ίδιοι εμφυσήσαμε ζωή. Οφείλουμε να χαράξουμε ξανά τις γραμμές του γηπέδου, να δημιουργήσουμε νέους, φωτεινούς ορίζοντες για το αύριο, να γυρίσουμε σελίδα και να σχεδιάσουμε με σιγουριά κι αυτοπεποίθηση το κοινό μέλλον. Αν το στοίχημα αυτό κερδηθεί, τότε το αγκάθι των εγγυήσεων θα καταστεί έννοια χωρίς περιεχόμενο και το ντουφέκι στον τοίχο θα μοιάζει με μουσειακό έκθεμα. Αν όμως παρ´ ελπίδα,  χάσουμε το στοίχημα, αν παραμείνουμε προσκολλημένοι στο παρελθόν αναπαράγοντας και ανατροφοδοτώντας τα φοβικά σύνδρομα που μας συντρόφευαν μια ζωή, τότε ας κλείσουμε πρόωρα την αυλαία κι ας τραβήξουμε από τώρα την σκανδάλη...