05/06/2015 07:48:00

Τη Δευτέρα η Μαρία είχε γενέθλια. Συμπλήρωνε 49 χρόνια ζωής. Εκτός από το "υγεία και χαρά" της ευχήθηκα τα πενηντάχρονα της να τα γιορτάσει στο Βαρώσι! Και πιστέψτε με, ίσως είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια ευχή έχει περισσότερες πιθανότητες να ευοδωθεί παρά ν´ αποδειχθεί ευσεβής πόθος.


Θυμάμαι την πρωτοχρονιά του 1975. Μαζεμένοι όλοι γύρω από το "γιορτινό" τραπέζι της προσφυγιάς στη Λεμεσό, μόλις οι δείκτες του ρολογιού έδειξαν μεσάνυχτα, μικροί μεγάλοι, υψώσαμε τα ποτήρια κι ευχηθήκαμε το '76 να είναι χρόνος επιστροφής στην Κερύνεια! Το πιστεύαμε; Δεν ξέρω, κάποιοι ναί, οι περισσότεροι μάλλον όχι. Ο πατέρας μου πάντα αυστηρός και προσγειωμένος δεν έτρεφε ψευδαισθήσεις. Τον θυμάμαι σαν τώρα να στέκεται στο ύψωμα, κοντά στη μεγάλη στροφή και ν´ αγναντεύει δακρυσμένος το χωριό που αφήναμε πίσω μας. "Κοιτάξτε καλά τα σπίτια και την περιουσία μας, διότι είναι η τελευταία φορά που τα βλέπετε"!  Ούτε ένα "ίσως", κατηγορηματικός και απόλυτος: "η τελευταία φορά"!


Σίγουρα στα 42 χρόνια που μεσολάβησαν από τότε δεν είχαμε πολλές ευκαιρίες για λύση. Όμως υπήρξαν, έστω και ελάχιστες. Γιατί δεν προχωρήσαμε; Οι λόγοι πολλοί, - ετεροβαρής διευθέτηση, πολιτική δυσκαμψία, εξαρτήσεις, ανασφάλεια, αβεβαιότητα, έλλειψη αποφασιστικότητας κ.α. Όμως ο κυριότερος ίσως λόγος είναι ότι αμφότεροι, αλλά κυρίως οι Ελληνοκύπριοι, δεν δεχθήκαμε και δεν συμφιλιωθήκαμε με την ιδέα του έντιμου συμβιβασμού. Μπορεί ως ελληνοκυπριακή πλευρά να το δηλώναμε, δεν το εννοούσαμε όμως. Στα παλιομοδίτικα μυαλά μας η έννοια του συμβιβασμού αποκτούσε ένα στρεβλό περιεχόμενο: "Ν´ ανεχτούμε την παρουσία τους, αλλά όχι και να εξισώσουμε το θύτη με το θύμα! Το 18% δεν μπορεί να έχει τα ίδια δικαιώματα με το 82%!  Κι αν δεν τους αρέσει ας τα μαζέψουν κι ας πάνε στη Τουρκία. Εξάλλου η Κύπρος ήταν και θα παραμείνει ελληνική"!

 Δεν χρειάζεται πολλή προσπάθεια για να συνειδητοποιήσει κάποιος τους λόγους για τη πολιτική μυωπία και το "μεγαλοϊδεατισμό" που μας κατατρύχει. Από τα γεννοφάσκια μας μαθαίνουμε για τη μοναδικότητα και την "ανωτερότητα" των Ελλήνων, για τις ένδοξες νίκες - τις ήττες τις διαγράψαμε, για τους ήρωες, τους αγώνες, για τα ιερά και τα όσια του ελληνικού έθνους. Στ´ άγουρα μυαλουδάκια και στις ψυχές των παιδιών κτίζουμε ένα ολόκληρο κόσμο ψευδαισθήσεων για τα δίκαια του λαού μας που μονίμως καταπατούν οι εχθροί, οι ξένοι, οι βάρβαροι και απολίτιστοι. Τα  μοναδικά πρόσημα που αναγνωρίζουμε είναι αυτά της πρόσθεσης και του πολλαπλασιασμού, την αφαίρεση και τη διαίρεση τα χώνουμε κάτω από το χαλί. Δεν μάθαμε ποτέ να διαβάζουμε σωστά την ιστορία, δεν κατανοούμε τους νόμους της κοινωνικής εξέλιξης, δεν μπήκαμε ποτέ στον κόπο να εξηγήσουμε φαινόμενα, καταστάσεις συμφέροντα. Λειτουργούμε αντανακλαστικά χρησιμοποιώντας πρωτόγονες φόρμες: Οι "καλοί" και οι "κακοί", "εμείς" και οι "άλλοι", οι "φίλοι" και οι "εχθροί". Οι πολιτικές δυνάμεις είναι περιχαρακωμένες σε δήθεν "θέσεις αρχών" που δεν εξελίσσονται, ο επίσημος δημόσιος διάλογος  είναι μολυσμένος και ανόητος… Υπερβάλλω; Μπορεί. Όμως οι εξαιρέσεις που σίγουρα υπάρχουν έρχονται απλώς να επιβεβαιώσουν τον κανόνα. Ο πολιτικός αυτισμός και ο παλιμπαιδισμός που διαποτίζουν την όλη συμπεριφορά μας  λειτουργούν αφαιρετικά και μας αποξενώνουν από την πραγματικότητα. Είμαστε σίγουροι ότι βρισκόμαστε μονίμως υπό διωγμό και ότι κάποιοι τρίτοι από το πρωί μέχρι το βράδυ συνωμοτούν εναντίον μας.  Εννοείται βέβαια ότι "εμείς" έχουμε πάντα το δίκαιο με το μέρος μας. Καμία διάθεση αυτοκριτικής, καμία διάθεση παραδοχής δικών μας λαθών, παραλείψεων, ακόμα και εγκλημάτων. Ιδιαίτερα γενναιόδωροι στο να καταλογίζουμε ευθύνες σε άλλους, φειδωλοί έως ανίκανοι στο να αναλαμβάνουμε τις δικές μας. Για περισσότερο από μισό αιώνα εκλιπαρούμε το διεθνή παράγοντα να προστρέξει και να συμβάλει στην εξεύρεση λύσης. Κι όταν αυτός ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις μας, εμείς αρχίζουμε να βλέπουμε οπτασίες και ν' απορρίπτουμε χωρίς ιδιαίτερο προβληματισμό  σχέδια λύσης, ιδέες και προτάσεις που κατατίθενται στο τραπέζι. Το ένα μυρίζει, το άλλο βρωμά, όλα εξυπηρετούν συμφέροντα αλλότρια… Σαράντα δύο χρόνια το ίδιο τροπάριο, σαράντα δυο χρόνια η ίδια αναμασημένη τροφή. Ο χρόνος τελικά δεν παγίωσε μόνο τα τετελεσμένα της εισβολής, δυστυχώς κατάφερε να τσιμεντώσει εμμονές και αναχρονιστικές  αντιλήψεις στα μυαλά των ανθρώπων. Παρά τις διακηρύξεις περί αναζήτησης  συμβιβαστικής λύσης, στην ουσία και μέσα μας διεκδικούμε μια λύση κομμένη και ραμμένη στα δικά μας μέτρα.  Επικαλούμαστε το διεθνές δίκαιο, ξεχνώντας ότι από την περιπέτεια 60-74 οι Ελληνοκύπριοι βγήκαμε ηττημένοι κι όχι νικητές...

Θα με ρωτήσετε και θα έχετε απόλυτο δίκαιο: Πώς γίνεται με όλα αυτά να παρουσιάζομαι αισιόδοξος ότι η Μαρία θα γιορτάσει τα πενηντάχρονά της στο Βαρώσι;

Πρώτα απ' όλα η ανάγκη και οι νόμοι της αναγκαιότητας. Η οικονομική κρίση που έχωσε τα δόντια της στις σάρκες μας, μας υποχρεώνει να ψάξουμε διεξόδους εφικτές, ορατές. Με τις διακηρύξεις και τις δεσμεύσεις δεν μειώνεται η ανεργία, δεν γεμίζει το πορτοφόλι.  Η οικονομία, όσο κι αν ακούγεται πεζό, εξακολουθεί να καθορίζει τη συνείδηση. Η κρίση και η ανασφάλεια γκρέμισε τις ισορροπίες και ως γνωστό ο άνθρωπος, όπως και η φύση, επιδιώκει την αποκατάσταση των ισορροπιών. Επιπλέον αυτή τη φορά οι συγκυρίες αλλά και τα γεωπολιτικά συμφέροντα, φαίνεται να λειτουργούν υπέρ της λύσης. Την  ώρα της κρίσης στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας αναδεικνύεται ένας πολιτικός με εντελώς διαφορετική ρητορική, ένας ειλικρινής Κύπριος που πείθει και που δείχνει να εννοεί τον έντιμο συμβιβασμό. Είναι επίσης και τα ενθαρρυντικά μηνύματα που τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιων δηλώσεων στέλνει η Άγκυρα, μηνύματα που μόνο στρουθοκάμηλοι δεν μπορούν να δουν. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο διεθνής παράγοντας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Έθνη. Ύστερα είναι και η κούραση. Πόσα χρόνια οι εγχώριες "πατριωτικές δυνάμεις" να μας σερβίρουν το ίδιο ξαναζεσταμένο φαγητό;  Κάποτε ακόμη και το πιο όμορφο παραμύθι αρχίζει να ξεφτά και να καταντά ανιαρό. Οι παραμυθάδες δεν πείθουν πια. Ολοένα και περισσότεροι απλοί πολίτες αρχίζουν ν'  αντιλαμβάνονται τα παιχνίδια που για δεκαετίες κάποιοι "ασυμβίβαστοι" παίζουν πάνω στην καμπούρα μας. Έχουν μπουχτίσει από τις μεγαλόστομες δηλώσεις και τις υποσχέσεις για ανατροπή των δεδομένων. Έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι το τρένο που σφυρίζει, σφυρίζει για μας...

Το κυπριακό μοιάζει με ώριμο  σύκο. Αν προλάβουμε να το κόψουμε όσο είναι στη συκιά θ απολαύσουμε τη νοστιμιά του. Αν χάσουμε κι αυτή την ευκαιρία τότε είτε θα πέσει στο χώμα και θα σαπίσει, είτε θα το φάει η καρακάξα. Θέλω να ελπίζω ότι αυτή τη φορά θα φανούμε σοφότεροι και θα κάνουμε το μεγάλο βήμα. Εξακολουθώ βέβαια να κρατώ μικρό καλάθι, αλλά ταυτόχρονα δηλώνω αισιόδοξος. Διότι ναι, το τελευταίο διάστημα " κάτι υπάρχει στον αέρα"...