02/05/2015 16:12:00

ΜΕΣΑ από τα αποτελέσματα της κάλπης αναγεννήθηκε  η ελπίδα. Πάνω που λέγαμε ότι το αδιέξοδο οριστικοποιείται και αυτό που απομένει είναι να πέσουν "οι τίτλοι τέλους", οι πολιτικές συγκυρίες μας δίνουν άλλη μια, ίσως τελευταία με τα "κλασσικά" δεδομένα, ευκαιρία για λύση.

Θέλω να πιστεύω ότι σήμερα, πολύ πιο έμπειροι και "σοφοί", αντιμετωπίζουμε τις προοπτικές που διανοίγονται μπροστά μας με την απαιτούμενη σοβαρότητα, με ορθολογισμό και σύνεση. Εύχομαι και ελπίζω ότι δεν θα συρθούμε και δεν θα υποχρεωθούμε να ζήσουμε καταστάσεις παρόμοιες με αυτές του παρελθόντος. Ότι οι συνθήκες μέσα στις οποίες καλούμαστε σήμερα να συν - ομιλήσουμε και να συν - αποφασίσουμε για το μέλλον του τόπου μας διαφέρουν απ' αυτές που επικρατούσαν το 1985, το 1993, το 2004 ή το 2008.

 Και εξηγούμαι:

Στην εξουσία των δυο κοινοτήτων βρίσκονται σήμερα δυο ηγέτες που φαίνεται να θέτουν τη λύση ανάμεσα στις προτεραιότητες τους. Γράφω "φαίνεται", διότι κριτήριο της θεωρίας είναι πάντα η πράξη...
Τα γεωστρατηγικά δεδομένα, συγκυρίες και συμφέροντα ευνοούν, για να μην σημειώσω, απαιτούν την αποπυροδότηση της έντασης και την κατάσβεση των εστιών αντιπαράθεσης στην περιοχή. Ο αχαλίνωτος ισλαμικός φανατισμός και ο κίνδυνος που έρχεται έξ ανατολών, η επιστροφή της Γηραιάς Ηπείρου σε συνθήκες ψυχρού πολέμου, το ενεργειακό πρόβλημα και κυρίως η ανάγκη εκμετάλλευσης των πλούσιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην λεκάνη  της Λεβαντίνης, επιβάλουν τη δημιουργία συνθηκών σταθερότητας και ειρηνικής συνύπαρξης σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Η διευθέτηση του Κυπριακού, όπως και μιας σειράς διενέξεων στη Μέση Ανατολή είναι μια προοπτική που εξυπηρετεί τα συμφέροντα όχι μόνο των χωρών της περιοχής, αλλά και των βασικών παιχτών στην σκακιέρα του παγκόσμιου πολιτικού γίγνεσθαι.
Τα σημερινά οικονομικά δεδομένα που επικρατούν στις ελεύθερες περιοχές δεν συγκρίνονται με αυτά που είχαμε πριν 10 χρόνια. Ολοένα και περισσότεροι Ελληνοκύπριοι συνειδητοποιούν ότι η μόνη, ίσως, προοπτική γρήγορης εξόδου από την οικονομική κρίση περνά μέσα από τη λύση του Κυπριακού. Και μόνο την ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου να λάβει κάποιος υπόψη αντιλαμβάνεται τις προοπτικές ανάπτυξης που δημιουργούνται.
Επιπλέον, η διαιώνιση του Κυπριακού έχει κουράσει. Μέχρι πότε θα ζούμε έχοντας ως σημείο αναφοράς το χθες; Οι νέοι άνθρωποι, ένθεν και ένθεν του συρματοπλέγματος, αντιλαμβάνονται ότι το μέλλον δεν κτίζεται πάνω στα κούφια  συνθήματα του παρελθόντος. Ο τόπος αυτός πρέπει να προχωρήσει μπροστά, να ανοίξει παράθυρο στο μέλλον. Και το κυπριακό είναι ένα βαρίδι που πρέπει να ξεφορτωθεί.

Όλα τα πιο πάνω όμως, δεν οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η επίτευξη συμφωνίας είναι εύκολη υπόθεση. Κάθε άλλο. Οι δυο ηγέτες, οι δυο κοινωνίες, ο κυπριακός λαός στο συνόλου του πρέπει να πάρει θαρραλέες αποφάσεις, πρέπει να δει τις διάφορες πτυχές του κυπριακού με τα μάτια του μέλλοντος. Ιδανική, ακόμη και δίκαιη λύση, δεν υπάρχει. "Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά", αλλά και στους εαυτούς μας: Η όποια διευθέτηση δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στο συμβιβασμό. Για να πάρεις, πρέπει να δώσεις. Και δυστυχώς ο χρόνος, όσο κι αν αυτό μας αδικεί, όχι μόνο δημιούργησε, αλλά και εδραίωσε τετελεσμένα. Οι δυο πλευρές θα πρέπει να βάλουν το σπαθί στο θηκάρι, να δουν τις πραγματικότητες, ν αποβάλουν προκαταλήψεις, ιδεοληψίες, φοβίες, αναστολές, να γλυκάνουν τον πόνο, να επουλώσουν πληγές και γυρίζοντας το πρόσωπο στο μέλλον να δουν τη μεγάλη εικόνα, να δουν την επόμενη μέρα που πρέπει επιτέλους να ανατείλει και σε αυτόν τον τόπο.

Μην βιαστεί κανείς να υποθέσει ότι με τα όσα επεσήμανα πιο πάνω δηλώνω θιασώτης της όποιας λύσης. Η λύση μπορεί να μην είναι δίκαιη, πρέπει όμως να είναι λειτουργική και βιώσιμη. Η μέθοδος της εποικοδομητικής ασάφειας που χαρακτήριζε το σχέδιο Ανάν δεν διευκόλυνε, αλλά μάλλον μπέρδεψε τα πράγματα. Αυτή τη φορά ίσως χρειάζεται όπως οι πρόνοιες που αφορούν κυρίως  τις δομές και τις εξουσίες του Ομόσπονδου Κράτους αλλά και των δυο περιφερειών να είναι όσο γίνεται πιο ξεκάθαρες. Οι διφορούμενες και περίπλοκες διατάξεις πρέπει να εγκαταλειφθούν. Όσο γίνεται πιο απλά, όσο γίνεται πιο κατανοητά, πιο λειτουργικά. Αλλοίμονο αν για άλλη μια φορά χαθούμε στις ερμηνείες και στις μεταφράσεις...

Διατηρώ επίσης  την άποψη ότι όπως και το 2004 έτσι και τώρα, καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση της ψήφου θα διαδραματίσουν τα θέματα ασφάλειας. Για να μπορείς να είσαι θετικός και δημιουργικός χρειάζεται να νιώθεις σιγουριά και σταθερότητα, για να μπορείς να είσαι σίγουρος και σταθερός, χρειάζεται να νιώθεις ασφαλής. Ως εκ τούτου στο σχέδιο λύσης και στην τελική συμφωνία θα πρέπει να συμπεριληφθούν, ή αντίστοιχα ν´ απαλειφθούν πρόνοιες, που δημιουργούν αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας στο μέσο πολίτη - ελληνοκύπριο, ή τουρκοκύπριο. Οι εγγυήσεις των λεγόμενων "μητέρων" πατρίδων θα πρέπει ν αντικατασταθούν με άλλες διευθετήσεις αποδεκτές και από τις δυο πλευρές. Όσο δε αφορά στο δικαίωμα περί μονομερούς επέμβασης  πρέπει να πεταχτεί στο κάλαθο των αχρήστων.

Αντιλαμβάνομαι και εν μέρει κατανοώ τη δυσκολία που έχουν αρκετοί να αποδεχτούν μια λύση που θ απέχει αισθητά από τα όσα σαν ποίημα μάθαμε να απαγγέλουμε τόσα χρόνια. Εκείνο όμως που δεν αντιλαμβάνομαι και δεν κατανοώ είναι την υστερία και το φανατισμό με τον οποίο ορισμένοι στέκονται απέναντι στις εξελίξεις. Προτού καν δουν τους δυο ηγέτες ν ανταλλάσσουν μια πρώτη χειραψία άρχισαν να βαράνε τα νταούλια της απόρριψης. Λυσηφοβικοί και "ασυμβίβαστοι", προτιμούν να βλέπουν τη διχοτόμηση να εδραιώνεται, παρά να δοκιμάσουν να απεγκλωβίσουν το καράβι από τις ξέρες του υφάλου στον οποίο βρίσκεται παγιδευμένο μισό αιώνα τώρα. Αν αυτή η πανικόβλητη, υστερική  συμπεριφορά δεν μαρτυρεί πολιτική μυωπία, τί άλλο άραγε μπορεί να υποδηλοί;

Ξεκίνησα αυτό το κείμενο με την επισήμανση ότι η εκλογή Ακκιντζί ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας για λύση. Το ερώτημα είναι αν θα αδράξουμε αυτήν την ευκαιρία, αν θα καταφέρουμε να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων, ή αν θα θάψουμε μια για πάντα τις προσδοκίες για ένα ειρηνικό μέλλον μέσα  στους αλαλαγμούς μιας ρατσιστικής καθαρότητας, ή μιας καμουφλαρισμένης ευθυνοφοβίας. Σε ό,τι αφορά στο περιεχόμενο των συζητήσεων δεν υπάρχει κάτι καινούργιο για να τεθεί στο τραπέζι. Εξάλλου όσο κι αν κάποιοι διαφωνούν, στις συνομιλίες Χριστόφια - Ταλάτ όπως και σε προηγούμενους κύκλους συνομιλιών, οι δυο πλευρές κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος  του δρόμου. Οι Αναστασιάδης και Ακκιντζί  καλούνται τώρα να σηκώσουν  την σκυτάλη από κει που την άφησαν οι προηγούμενοι δρομείς, να πάρουν την τελευταία δύσκολη στροφή και να μπουν αποφασιστικά στην τελική ευθεία. Θα τα καταφέρουν; Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί.
 Αν και οι εμπειρίες του παρελθόντος με τα συνεχή σκαμπανεβάσματα με υποχρεώνουν να κρατώ "μικρό καλάθι", εξακολουθώ να δηλώνω αισιόδοξος.
Συγκρατημένα μεν, αλλά αισιόδοξος!