26/04/2015 10:46:00

Η υπερβολική ευθιξία, είπε κάποτε ο Αυστριακός ψυχίατρος Alfred Adler, αποτελεί έκφραση ενός συναισθήματος κατωτερότητας. Προφανώς για να το λέει ο ειδικός κάτι θα ξέρει παραπάνω από εμάς. Όμως στον αντίποδα, η παντελής έλλειψη ευθιξίας τι άραγε να υποδηλώνει, αλαζονεία  ή αναισθησία;

Πριν ένα περίπου χρόνο ο Μπάρι Ο'Φάρελ, πρωθυπουργός της Νέας Νότιας Ουαλίας, της μεγαλύτερης αυστραλιανής πολιτείας, παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του για λόγους ευθιξίας όταν αποκαλύφθηκε πως αποσιώπησε το γεγονός ότι έλαβε απο τον ιδιοκτήτη της Australian Water Holdings ένα μπουκάλι κρασί Penfolds Grange 1959, αξίας 3.000 δολαρίων. Η κοινή γνώμη θεώρησε ότι ο πρόεδρος της AWH προσπάθησε με τον τρόπο αυτό να δωροδοκήσει τον πρωθυπουργό προκειμένου ο τελευταίος να κάνει κάποιες  «διευκολύνσεις» στην εταιρία του. Πέρυσι ο Πρωθυπουργός της Νότιας Κορέας Chung Hong-won επίσης παραιτήθηκε απο τα καθήκοντα του για λόγους ευθιξίας λίγο μετά το ναυάγιο του MV ''Sewol'', κατά το οποίο έχασαν τη ζωή τους περισσότερα από 200 άτομα. Με την κίνηση αυτη θέλησε να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για την ελλειμματική αντιμετώπιση του ναυαγίου από την κορεάτικη κυβέρνηση και για τα όποια λάθη και παραλείψεις  έγιναν.

Αυτά στην Άπω Ανατολή κι ακόμα πάρα πέρα. Στη νήσο όμως  των Αγίων, των αγρίων και της φαιδράς πορτοκαλαίας η ευθιξία κοντεύει να ξεχαστεί, ιδιαίτερα στα υψηλά δώματα της εξουσίας. Τι κι αν έχουμε γίνει από δήμαρχοι κλητήρες, τι κι αν οι βόθροι ξεχείλισαν, εμείς εκεί, γαντζωμένοι στην καρέκλα μας. Για όλα τα κακά κι ανάποδα, "δια πάσαν νόσον και μαλακίαν" οι ευθύνες βαραίνουν τους άλλους, "εγώ εν τζιαι"... Οι πολιτικοί μας ταγοί και οι συν αυτών έχουν ταυτίσει την πολιτική ευθύνη και ευθιξία με την ποινική ευθύνη. "Αν το δικαστήριο αποφανθεί ότι οι καταγγελίες που μου προσάπτουν ευσταθούν τότε....". Μα αν κύριέ μου το δικαστήριο σας κρίνει ένοχο, θα πάτε φυλακή! Εδώ λόγος γίνεται για ευθιξία όχι για ποινική ευθύνη! Επιτέλους άλλο είναι η αυξημένη πολιτική ευαισθησία κι άλλο η εγκληματική πράξη. Γιατί για παράδειγμα παραιτήθηκε ο Κύπρος Χρυσοστομίδης; Μήπως επειδή όφειλε να στέκεται ο ίδιος  καραούλι έξω από το δωμάτιο του Κίτα στο νοσηλευτήριο; Ή ακόμα, γιατί τα βρόντηξε κι έφυγε από την Κυβέρνηση Κληρίδη ο Στυλιανίδης; Μήπως επειδή κουβαλούσε μαζί με το Μιχαηλίδη τις σακούλες με τα χαρτονομίσματα στον Τζοχατζόπουλο; Όχι βέβαια! Αμφότεροι - μιλούμε για τις εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, ένιωσαν την ανάγκη  ότι μέσα σε μια ατμόσφαιρα όπου μύριζε μπαρούτι, όπου η οργή του κόσμου είχε ξεχειλίσει, κάποιος έπρεπε ν ανοίξει την πόρτα προκειμένου να εκτονωθεί η κρίση. Και αυτός ο κάποιος συνήθως είναι ο έχων το γενικό πρόσταγμα. Μ άλλα λόγια ο Στρατηγός, ή οι επιτελάρχες αναλαμβάνουν  την πολιτική ευθύνη για την κουτσουκέλα του στρατιώτη, ικανοποιώντας κατ´ αυτόν τον τρόπο το περί δικαίου αίσθημα του λαού. Υπερβολικό; Ίσως. Όμως μπαίνοντας στο γήπεδο της πολιτικής οφείλεις μεταξύ άλλων  να αποδέχεσαι και τους κανόνες της πολιτικής δεοντολογίας.

Και δυστυχώς δεν είναι μόνο η έλλειψη ευθιξίας. Είναι και η  ανικανότητα εκτίμησης του κινδύνου. Θα συμφωνήσω με τον πρόεδρο ότι "αντί να βλέπουμε το δάσος, μένουμε στο δέντρο". Ποιό είναι όμως το "δέντρο" και ποιο το "δάσος"; Τι είναι το πρωτεύον, να αποκαταστήσουμε τις "ισορροπίες" και να βγάλουμε τους εαυτούς μας "κούπες άπανες"; Να κερδίσουμε "ζωές" σε ένα παιχνίδι αλληλοεξόντωσης, ή να δώσουμε το "φιλί της ζωής" στο μεγάλο ασθενή που κινδυνεύει; Παράλληλα, δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι ενίοτε γινόμαστε μάρτυρες μεμονωμένων κινήσεων με τεράστιο όμως συμβολισμό και δυναμική. Είναι δηλαδή φορές που προκειμένου να σωθεί το δάσος, θυσιάζουμε ένα ή και περισσότερα δέντρα.

Ίσως κάποιοι διερωτηθούν ποιά είναι η στόχευση. Μήπως προκειμένου να φυσήξει ούριος άνεμος ψάχνω τη  σύγχρονη "Ιφιγένεια εν Αυλίδι"; Και αν ναι, ποιος είναι αυτός που  θα πρέπει  να "πληρώσει το μάρμαρο", ο Υπουργός, η Διοικητής, ο Βοηθός, ο Γενικός, μήπως ο ίδιος ο Πρόεδρος; Δεν είμαι σε θέση να απαντήσω, όμως  η αλαζονεία, για να μην τη χαρακτηρίσω αναισθησία, των πολιτικών προκαλεί το δημόσιο αίσθημα. Δεν γίνεται η χώρα να σέρνεται στο βούρκο, το κύρος των θεσμών να έχει καταρρακωθεί και οι στρατηγοί να σφυρίζουν αδιάφορα.  Ίσως ο Τορναρίτης έχει δίκαιο: Το Κράτος μας ίσως  χρειάζεται επανασύσταση, η ακόμα  και επανίδρυση...

Στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Κύπρου είναι ίσως η πρώτη φορά που η πολιτική και οι πολιτικοί γνωρίζουν τόση απαξίωση. Η Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι το Κράτος δεν αρρώστησε ξαφνικά, αλλά αντίθετα ότι πρόκειται για χρόνιες παθήσεις που πρώτη αυτή αποφάσισε να αντιμετωπίσει. Διεκδικεί μάλιστα τα εύσημα επειδή ανέλαβε την Ηράκλεια πρωτοβουλία να καθαρίσει τους "στάβλους του Αυγείου". Από την πλευρά της η Αντιπολίτευση θεωρεί  ότι οι πληγές κακοφόρμισαν το τελευταίο διάστημα, κατηγορεί ευθέως τους Κυβερνώντες ότι είναι μέρος του προβλήματος και ότι με τους λανθασμένους χειρισμούς τους έφεραν τον τόπο στο χείλος του γκρεμού, αποδίδοντας μάλιστα στην προσπάθεια κάθαρσης πολιτικές και άλλες σκοπιμότητες...

Στόχος του κειμένου δεν είναι να πάρει θέση, να αναπαράγει, να περιγράψει, ή να εξηγήσει τα παρακμιακά φαινόμενα. Άλλο είναι το σκεπτικό της παρέμβασης: Όσο το καράβι βουλιάζει στα λύματα και οι πολιτικοί μας συνεχίζουν αμέριμνοι να παίζουν το βιολί τους, όσο η πολιτική ευθύνη και ευθιξία παραμένει γράμμα κενό, όσο η αποστροφή του πολίτη προς τους πολιτικούς μεγαλώνει, τα ποντίκια των υπονόμων δυναμώνουν και πολλαπλασιάζονται. Και όταν πια η ατμόσφαιρα θα καταστεί αφόρητη και αποπνιχτική, η πανούκλα του φασισμού θα αμολήσει τα ποντίκια της στην Πόλη! Δυστυχώς το έργο το έχουμε ξαναδεί!....