06/03/2015 08:13:00

 

 

"Μα ειναι δυνατόν τέσσερις στους δέκα Ελληνοκύπριους να επιθυμούν  λύση καλής γειτονίας; Πώς γίνεται η πλειοψηφία των νέων να προκρίνει λύση δυο Κρατών και γενικά πώς εξηγείται το ιδιαίτερα ψηλό ποσοστό των Κυπρίων και στις δυο κοινότητες που δηλώνει ικανοποιημένο με διαχωριστικού  χαρακτήρα λύση; Τι κάναμε λάθος, που και τι πήγε στραβά;" Ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός κοίταζε και ξανακοίταζε τα αποτελέσματα της έρευνας της  IMR και δεν πίστευε στα μάτια του. Προφανώς πολλοί έξ υμών έχετε τις ίδιες απορίες, τα ίδια βασανιστικά ερωτήματα. Διερωτάστε μάλλον κι εσείς γιατί οι Κύπριοι, ένθεν και ένθεν του συρματοπλέγματος φλερτάρουν πλέον φανερά με την ιδέα της "βελούδινης διχοτόμησης"...

Οι αριθμοί κατα τους μαθηματικούς λένε πάντα την αλήθεια. Οι ιστορικοί από την πλευρά τους προτιμούν τα γεγονότα. Ε λοιπόν οι αριθμοί και τα γεγονότα μας υπενθυμίζουν  ότι απο τις πρώτες ένοπλες διακοινοτικές συγκρούσεις εχουν περάσει περισσότερα από πενήντα χρόνια και ότι αυτοί που  είχαν την ευκαιρία να ζήσουν ειρηνικά με τουρκοκύπριους σε μικτά χωριά, σημερα, με ελάχιστες εξαιρέσεις,  αναπαύονται κάτω απο τα κυπαρίσσια. Οι αριθμοί και τα γεγονότα μας θυμίζουν επίσης ότι η τελευταία  γενιά ελληνοκύπριων προσφύγων - αυτή δηλαδή που έχει βιώματα και μνήμες απο τα κατεχόμενα,  μετρά ήδη μισό αιώνα ζωής. Τα παιδιά τους μπορεί να ονομάζονται πρόσφυγες, όμως τη Λύση και τη Μόρφου τη γνώρισαν μέσα απο τα μάτια και τις ιστορίες των παππούδων τους.
Στην άλλη πλευρά του συρματοπλέγματος η εικόνα ειναι πανομοιότυπη. Στο δωμάτιο που έκανα τα πρώτα μου βήματα, μπουσουλάει τώρα ο εγγονός του Τουρκοκύπριου απο την Κρίτου Τέρα που εγκαταστάθηκε στο σπίτι μου το 1975. Οι μεζονέτες, οι πολυκατοικίες και τα μνημεία πλημμύρισαν την Κερύνεια. Οι δρόμοι έγιναν λεωφόροι και τα οικόπεδα οικιστικά συγκροτήματα. Η φωνή του γερό - Χασάνη που μάζευε τα παιδιά στην πλατεία μπροστά από τη βρύση για να τους μιλήσει για τους κοινούς αγώνες των μεταλλωρύχων, σίγησε εδώ και χρόνια.
Στις πολύβουες συνοικίες της κατεχόμενης Λευκωσίας τριγυρνάνε σήμερα ξυπόλυτα τα παιδιά της τρίτης γενιάς εποίκων. Ο παππούς κι η γιαγιά ήρθαν απο την Αττάλεια, ο πατερας γεννήθηκε, μεγάλωσε στην Αμμόχωστο και στα είκοσι του παντρεύτηκε  την Αισιέ απο την Πάφο. Ο εγγονός, μαθητής σημερα στο Λύκειο Αμμοχώστου, δηλώνει ότι ειναι "τουρκόφωνος Κυπραίος" και θέλει να ζήσει ειρηνικά, πλάι- πλάι με τους "ελληνόφωνες Κυπραίους" του Νότου.

Τη φράση "μακροχρόνιος αγώνας" την άκουσα για πρώτη φορά απο το στόμα του Μακάριου πριν τέσσερις δεκαετίες. Υποθέτω όμως ότι ο Εθνάρχης δεν υπονοούσε αυτό που εννόησαν οι διάδοχοι, διαφορετικά δεν θα έκαμνε το μεγάλο συμβιβασμό του 1977. Λίγους μήνες αργότερα πάνω απο τον τάφο του η πολιτικη ηγεσία του τόπου έδινε όρκους αφοσίωσης και συνέχισης της γραμμής Του. Ωστόσο την ίδια στιγμή οι εκπρόσωποι του ιδεολογικού του χώρου ερμηνεύοντας μάλλον κατά πώς τους εσύμφερε τις θέσεις Του, αποφάσιζε ν αποκλείσει από απο το λεξιλόγιό της όλα τα καταφατικά μόρια. Απο το 1978 και εντεύθεν όλο "Οχι" και "Ποτέ" έβγαινε απο το στόμα τους. Η Άρχουσα τάξη έριξε  στον κάλαθο το "εφικτό" και βάλθηκε, αγκαλιά με το "ευκταίο",  να παραμυθιάζει τον κόσμο. "Μέχρι ν´ αλλάξουν τα δεδομένα κι οι ισορροπίες, μέχρι να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες". Τόσο πολύ παθιάστηκαν με το "ποίημα" τους που ακόμα κι όταν με την πτώση του Ντεκτάς άλλαξαν τα δεδομένα, εκείνοι συνέχισαν να σφυρίζουν αδιάφορα περιμένοντας τον "απο μηχανής Θεό" να καθαρίσει εκ μέρους τους και να επιβάλει την ιδανική λύση. Στη ράχη του αιθεροβάμονα λαουτζίκου, έκτισαν καριέρες και δημιούργησαν πολιτικό κεφάλαιο ολόκληρες στρατιές "ανυπότακτων και ασυμβίβαστων" ηγετών. Τα σχολεία μας αντί να διευρύνουν τους ορίζοντες και να χαράζουν  τις προδιαγραφές μιας μελλοντικής πολύχρωμης, ανεκτικής Πολιτείας, έγιναν φυτώρια μίσους και καχυποψίας. Εφτά αιώνες μετά θυμηθήκαμε τους θρήνους της αλώσεως και μαθαίνουμε  τα παιδιά μας να τραγουδούν εν χορώ το «Σώπασε κυρ Δέσποινα, κα μ πολυδακρύζς, πάλι μ χρόνους, μ καιρούς, πάλι δικά μας θά ναι».

Έλα όμως που ο χρόνος δεν λειτούργησε υπέρ μας; Διότι όσο εμείς περιμέναμε τις καλύτερες μέρες και ψάχναμε τρόπο για να δέσουμε "την κουδούνα στου γάτου την ουρά", ο χρόνος εδραίωνε τα τετελεσμένα, ύψωνε τείχη αναμεσά μας και καλλιεργούσε μέσα στα κεφάλια μας την ιδέα της διχοτόμησης. "Όταν αρχίσεις να ξεφλουδίζεις το πορτοκάλι απο τα αριστερά, μοιραία θα καταλήξεις στα δεξιά", ή παραφραζοντάς το, όταν παραμυθιάζεσαι συνεχώς με λύσεις "απελευθέρωσης", ή ακόμα και με  λύσεις με "σωστό περιεχόμενο",  μια μέρα ξυπνώντας απότομα θα διαπιστώσεις έντρομος  ότι τα όνειρα σου ήταν όλα πλάνες...
Με άλλα λόγια αφήσαμε το χρονο να περάσει ανεκμετάλλευτος, γυρίσαμε την πλάτη στις όποιες ευκαιρίες μας παρουσιάστηκαν, γεμίσαμε τα μυαλά μας αέρα και έτσι όπως ηταν φουσκωμένα πετάξαμε μαζί τους στα σύννεφα , επιτρεψαμε στην "άνετη προσωρινότητα" ν´ απλώσει ρίζες, ο μαξιμαλισμός, η υπεροψία, η ξεροκεφαλιά κι η έλλειψη σοβαρότητας στο τέλος της ημέρας μας συμφιλίωσε με την κατοχή!

Μην θυμώσετε και το κυριότερο μην βιαστείτε να μιλήσετε για "οσφυοκάμπτες μειοδότες". Το ξαναζεσταμένο φαγητό χάνει τη γεύση του. Απλώς εισηγούμαι αντί να γουρλώνουμε τα μάτια και να σταυροκοπιόμαστε βλέποντας τις δημοσκοπήσεις, είναι προτιμότερο, για μια έστω φορά, να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη. Και επειδή απο ό,τι φαίνεται θα έχουμε ακόμη μια τελευταία ευκαιρία, ας φροντίσουμε αυτή τη φορά οι χειρισμοί και οι αποφάσεις μας να στηριχτούν στη λογική του εφικτού και όχι στα ανεύθυνα συνθήματα του ευκταίου.